Het nieuwe rapport van de Gezondheidsraad over 'geslachtsveranderende' behandelingen is een klassiek geval van 'slager keurt zijn eigen vlees'.
Gezondheidsraad over transgenderzorg: slager keurt zijn eigen vlees
Jongeren met genderdysforie krijgen in Nederland “zorgvuldige” zorg, aldus de Gezondheidsraad. Een bevreemdend oordeel waarmee ons land steeds meer alleen komt te staan.
Dutch Protocol
Nederland heeft een protocol ontwikkeld voor de medische behandeling van jongeren met genderdysforie: jongens die zich meisje voelen of vice versa. Artsen moeten deze gevoelens bevestigen (“affirmatie”). Het Dutch Protocol, zoals het internationaal bekend staat, geeft vervolgens de optie om puberteitsblokkers toe te dienen. Dit is een ingrijpende beslissing die tot levenslange verminking en onvruchtbaarheid kan leiden.
"Zorgvuldig ingericht proces"
De Tweede Kamer zag daarom in 2024 reden om het Dutch Protocol te evalueren. Dat heeft de Gezondheidsraad gedaan. Dinsdag bracht het advieslichaam het rapport Transgenderzorg voor jongeren. De begeleidende conclusie op de website van de Gezondheidsraad is dat er een “zorgvuldig ingericht proces” van transgenderzorg is.
We tasten in het duister, maar gaan toch door
In het rapport stelt de raad dat ongewenste effecten van hormoonbehandelingen niet zorgwekkend zijn. Tegelijk erkent de Gezondheidsraad dat er weinig bekend is over de lange termijneffecten van de injecties. Er ontbreken ook gegevens over spijtoptanten. We tasten kortom in het duister. Toch adviseert het advieslichaam het doorzetten van behandelingen, “omdat niets doen ook schadelijke gevolgen kan hebben voor de mentale gezondheid.”
Rapport negeert cruciaal Fins onderzoek
Het rapport wekt bevreemding. Het regent internationale onderzoeken die de schade van ‘geslachtsveranderende’ ingrepen aantonen. Een grootschalig Fins onderzoek laat zien dat dergelijke ingrepen tot een dramatische verslechtering van de psychische gezondheid leiden. Opmerkelijk genoeg komt deze studie niet voor in het rapport van de Gezondheidsraad.
Lees ook: Finse studie toont dramatische verslechtering van psychische gezondheid na gendertransitie
Lange termijneffecten zijn weldegelijk bekend
Dan is er het onderzoek van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid, gepubliceerd in november 2025. Dat laat weinig heel van het agnosticisme van de Gezondheidsraad over de lange termijneffecten van de ingreep: “De risico’s van medische transitie bij kinderen omvatten onvruchtbaarheid/steriliteit, seksuele disfunctie, verminderde botdichtheid, nadelige cognitieve gevolgen, hart- en vaatziekten en stofwisselingsstoornissen, psychiatrische stoornissen, chirurgische complicaties en spijt."
'Geen verband met suïcide'
Het Amerikaanse onderzoek spreekt de bewering van de Gezondheidsraad tegen dat niets doen schadelijk is voor genderdysforische jongeren. "Er is geen onafhankelijk verband gevonden tussen genderdysforie en suïcidale neigingen, en er is geen bewijs dat medische transitie bij kinderen de incidentie van zelfmoord vermindert, die gelukkig zeer laag blijft."
'Nut is zeer onzeker, schade is minder onzeker'
De conclusie is vernietigend: "Het bewijs voor het nut van medische transitie bij kinderen is zeer onzeker, terwijl het bewijs voor schade minder onzeker is. Wanneer medische ingrepen onnodige, onevenredige risico’s op schade met zich meebrengen, moeten zorgverleners weigeren deze aan te bieden, zelfs wanneer patiënten hier de voorkeur aan geven, erom vragen of erom eisen."
Vastklampen aan Dutch Protocol
Dan hebben we het nog niet over de onderzoeken in Polen, Frankrijk, Zweden en Engeland, waar de onderhand beroemde Cass Review geen spaander heel liet van de transgender’zorg’. Zulk onderzoek zou toch op z’n minst terughoudend moeten maken in het aanbieden van ‘medische transitie’. Maar de Gezondheidsraad is onverbiddelijk: het Dutch Protocol moet blijven.
Slager keurt zijn eigen vlees
Vanwaar de verbetenheid bij de leden van de commissie dit rapport heeft geschreven? Lodewijk Smeehuijzen, hoogleraar privaatrecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, geeft het antwoord. In het Nederlands Juristenblad van 19 december 2025 stelt hij dat acht van de twaalf commissieleden direct of indirect betrokken zijn bij de uitvoering van het Dutch Protocol. Wij van WC-eend adviseren WC-eend, had de ondertitel van het rapport kunnen zijn.
Wetenschappers vrezen repercussies
“Het [is] lastig is om te verdedigen dat de commissie als geheel voldoende afstand en onbevangenheid bezit om een geloofwaardig oordeel te vellen,” zegt professor Smeehuijzen. Gegevens worden niet toegankelijk gemaakt. Het debat is “sociaal en institutioneel risicovol,” waarbij wetenschappers vrezen voor “institutionele repercussies” als zij kritiek uiten op de transitiebehandelingen.
Conversiewet
Dat geeft te denken over de conversiewet. Deze pas aangenomen wet verbiedt het “onderdrukken” van de “genderidentiteit” door “conversiebehandeling”. Het rapport waarop de wet is gebaseerd, baseert zich op veertien interviews met homoseksuelen die een conversietherapie hebben gevolgd. Niet één interview is met een transgender. In ieder geval op dit punt is de wet op lucht gebouwd.
Kritiek bleef uit door angst
Het debat over de conversiewet was opvallend eenzijdig. Er klonk weinig kritiek op het onderliggende gendernarratief. Smeehuijzens opmerkingen maken het begrijpelijk. Een wetenschapper die zich uitspreekt tegen conversiebehandelingen kan fluiten naar zijn carrière. Een senator die zich kritisch uitsprak over de conversiewet werd bedreigd.
Lees ook: Conversiewet erdoor gejaagd in een sfeer van angst en dreigementen
Zelfinzicht van 14-jarige is leidend
Rosanne Hertzberger reageert in NRC op het rapport van de Gezondheidsraad. De biologe diende als Tweede Kamerlid van NSC de motie in die tot onderzoek leidde. Hoe kun je van “zorgvuldigheid” spreken, vraagt ze, als levensbepalende beslissingen – bijvoorbeeld om de puberteit te remmen – worden “gebaseerd op het zelfinzicht van een veertienjarige”?
Zou de rest van de wereld gek zijn?
Jongeren komen bovendien tot hun keuze “middenin een maatschappij waar de afgelopen jaren niets minder dan een complete gendergekte is losgebarsten,” vervolgt Hertzberger. Voor de sociale druk zijn vooral meisjes vatbaar, wat verklaart dat zij vaker dan jongens aankloppen bij de genderkliniek. De ziekenhuizen leken ervan overtuigd dat de Nederlandse aanpak de beste is. De rest van de wereld, die afstapt van het Dutch Protocol, “pakte het gewoon verkeerd aan”.
Pieter Omtzigt spreekt zich uit
Gelukkig groeit in de maatschappelijke breedte de kritiek op medische ‘geslachtsverandering’ bij jongeren. Kort voor publicatie van het Gezondheidsraad-rapport spraken dertien prominenten zich in Trouw uit tegen de praktijk. Onder ex-NSC-leider Pieter Omtzigt, maar ook de voormalige bewindslieden op Volksgezondheid Nicki Pouw-Verweij en Daniëlle Jansen. De vraag is wel waarom zij niet het Dutch Protocol hebben gestopt toen zij in het kabinet zaten.
Ideologische principes zijn leidend
Onder de auteurs van het Trouw-artikel is Geert-Jan Edelenbosch, nota bene voormalig coördinator bij COC Nederland. Hij wijst op een opmerkelijk feit: “de Gezondheidsraad opent haar advies met een definitie van 'genderidentiteit' uit de Yogyakarta Principles. Maar dit is een mensenrechtenmanifest, gemaakt door activisten, het is geen medische wetenschap. De rest van het advies wordt gepresenteerd als neutrale medische wetenschap, maar de ideologische keuze is al gemaakt.”
Bestel kosteloos: Gender: diversiteit of totalitarisme van de 21e eeuw?
Wat is gender? Waar komt deze hype vandaan? En wat is het christelijke antwoord? Dit boek beantwoordt alle vragen over een heikel onderwerp.
Laatst bijgewerkt: 3 juli 2026 15:58