Dit zijn 7 onbesproken feiten uit het rapport over dalende lhbt-acceptatie onder jongeren
Eén factor is van grote invloed op bijna alle aspecten van het jongerenwelzijn.
De afgelopen weken stonden de kranten bol van berichten over de dalende acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren. Lhbt-lobbyisten grepen het met graagte aan om meer subsidie af te troggelen. Linkse politici richtten hun woede vooral op de (vermeende) schuldigen. Zo zei niemand minder dan premier Rob Jetten dat we lhbt-critici “vol op hun bek” moeten slaan.
Rapport is veel breder dan alleen homoseksualiteitsopvatting van jongeren
De aanleiding voor de ophef is het rapport HBSC 2025. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland van Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Dit onderzoek gaat echter over meer dan lhbt en seksualiteit, onderwerpen die op slechts 11 van de 162 pagina’s besproken worden (meer hierover in dit artikel). Het rapport onderzoekt ook het gamegedrag, de eetgewoonten en de lichaamsbeweging van jongeren, evenals hun relatie met gezinsleden. Een aantal bevindingen is zorgwekkend voor wie weet hoe belangrijk een sterk gezinsleven is voor opgroeiende kinderen.
1. Dagelijks samen eten is eerder uitzondering dan regel
Slechts vier op de tien middelbare scholieren eten minstens één keer per dag met hun gezin. Bij 12-jarigen is dat nog 42 procent, bij 16-jarigen 33 procent. Deze cijfers liggen lager bij kinderen die niet bij vader en moeder in één huis wonen, maar door echtscheiding in twee verschillende huizen wonen of bij één ouder. Samen eten is een belangrijke vorm van beschaving, waarin deugden gecultiveerd worden en de persoonlijke band versterkt wordt.
Lees ook: Er gaat iets mis als het bij het avondeten stil is
2. Zijn je ouders bij elkaar of zijn ze gescheiden? Dat maakt een groot verschil
De mate van steun die jongeren in het gezin ervaren is over de jaren heen vrij constant gebleven. Daarbij zijn er significante verschillen tussen de gezinsvormen. Van de 12- tot 16-jarigen vindt 77 procent dat zij veel steun krijgen van hun gezin. Dat is bij jongeren met een dubbele gezinssituatie – ze wonen bijvoorbeeld doordeweeks bij moeder, in het weekend bij vader, want de ouders zijn gescheiden – een stuk lager: 65 procent.
3. Jongeren ervaren minder steun van vrienden
In een eerder HBSC-onderzoek uit 2017 gaf 64 procent van de middelbare scholieren aan veel steun van vrienden te krijgen. Dat is in 2025 gedaald naar 56 procent. Het lijkt erop dat onder jongeren eenzelfde ‘vriendschapscrisis’ heerst als onder volwassenen. We leven in een tijd van individualisme, waarin mensen minder geneigd zijn samen dingen te ondernemen. Contact loopt meer via de smartphone, wat voor oppervlakkigheid en vluchtigheid zorgt.
Lees ook: Waarom hebben moderne mensen geen vrienden?
4. Klimaatverandering is geen grote bron van zorg
In schoolboeken wordt vaak gewaarschuwd voor de klimaatverandering. Toch maakt slechts 11 procent van de 16-jarigen zich daar (heel) vaak zorgen over: meisjes vaker dan jongens. De “huizenmarkt” baart 38 procent zorgen. Is dat niet een eufemisme voor de massa-immigratie, die immers een grote drukfactor is op de woningmarkt?
5. Huiswerk lijdt onder smartphonegebruik
De helft van de negenjarigen heeft een smartphone, zo laat het onderzoek zien. In het voortgezet onderwijs gebruikt 34 procent “bijna de hele dag door” Snapchat en 39 procent TikTok. Vier op de tien zegt minder tijd te besteden aan leren door de smartphone. Onder jongens geeft 19 procent aan minstens 24 uur per week te gamen.
Lees ook: Wat is er mis met video games?
6. Vooral meisjes worstelen vaak met mentale problemen
“Meisjes rapporteren bijna drie keer zo vaak als jongens dat zij eenzaam zijn,” aldus het rapport. “Tussen 2019 en 2021 nam het percentage leerlingen in het voortgezet onderwijs dat mentale problemen rapporteert sterk toe, met name onder meisjes.” Dat is moeilijk los te zien van de coronamaatregelen, die in deze tijd veel jongeren isoleerden.
7. School is steeds minder leuk
In 2013 vond 82 procent van de middelbare scholieren het leuk om naar school te gaan. Dat is gedaald naar 64 procent in 2025. Het rapport biedt daar geen verklaring voor, maar veelzeggend is de constatering: “Leerlingen die met beide ouders in één huis wonen, zijn positiever over school, ervaren minder druk door schoolwerk, een positievere sfeer tussen klasgenoten, een betere relatie met leraren en rapporteren minder vaak (online) te pesten of gepest te worden dan leerlingen die in een andere gezinssituatie opgroeien.”
Waarom horen we onderzoekers hier niet over?
Dat is een terugkerend refrein in het rapport. Jongeren uit gescheiden gezinnen eten minder fruit, vertonen vaker risicovol onlinegedrag en hebben een slechtere relatie met klasgenoten. Op bijna alle vlakken doen ze het slechter dan jongeren die met vader en moeder in één huis wonen. Toch horen we de onderzoekers in hun media-interviews daar niet over. Hun focus ligt volledig op de dalende acceptatie van homoseksualiteit. Zouden ze huiverig zijn voor de evidente conclusie dat jongeren beter af zijn in een klassiek gezin? Je moet voorstanders van de vermaledijde ‘traditionele geslachtsrollen’ niet in de kaart spelen…
Laten we ons drukken maken om wat écht telt
Waarom klinkt er geen even luide roep om vervolgonderzoek naar de gevolgen van echtscheiding en alleenstaand ouderschap? Zeker nu het aandeel 15-jarigen met gescheiden ouders volgens het CBS is gestegen van 13 procent in 1995 naar 24 procent in 2025. Het HBSC-rapport laat telkens weer zien hoe belangrijk de gezinssituatie is voor het welzijn van jongeren. Toch gaat het publieke debat vooral over hun opvattingen over homoseksualiteit. Wordt het niet eens tijd dat we ons ook druk maken over het gezin waarin jongeren opgroeien?
Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2026 16:22
