"Heel subtiel" zetten uitgevers "situaties met twee vaders" in schoolboeken

Educatieve uitgevers verwerken “inclusie” en “diversiteit” in schoolboeken. In het tijdschrift van openbare scholenorganisatie VOS/ABB leggen ze uit hoe. 

"Inclusie en diversiteit in schoolboeken"

Een medestander wees ons deze week op het artikel “Inclusie en diversiteit in schoolboeken”. Dat verscheen in mei 2023 in Naar School, een uitgave van VOS/ABB, de vereniging van openbare scholen. Het artikel geeft een zeldzaam kijkje achter de schermen bij het genderideologiseren van schoolboeken. Het is daardoor waard om het artikel drie jaar na verschijnen te bespreken. 

'Divers wereldbeeld meegeven'

“Diversiteit en inclusie zijn voor ons belangrijke thema’s,” legt de directeur van Malmberg uit. Zijn uitgeverij wil kinderen een “divers wereldbeeld” meegeven. Een manager van Noordhoff vertelt dat de “gevoeligheden” mee veranderen met de “heel erg snel” veranderende tijdsgeest. Ze voert “meer gesprekken dan ooit over diversiteit en inclusie”. 

Sensitiviteitslezers halen 'stereotypen' uit klassiekers

Noordhoff heeft een systeem opgezet om diversiteit te garanderen: “We werken nu met het hele team volgens een inclusiviteitscode. Die komt terug in onze auteursinstructies, in de manier waarop we eindredacteuren briefen en wanneer we sensitiviteitslezers inzetten.” Een sensitiviteitslezer is iemand die ‘stereotypen’ opspoort en corrigeert in boeken, bijvoorbeeld in de klassieke kinderboeken van Roald Dahl.

Uitgeverij Noordhoff

“In onze richtlijnen staat nu bijvoorbeeld dat in iedere titel minstens één divers gezin moet voorkomen of een eenoudergezin en een gezin met twee moeders of twee vaders,” vertelt een manager van Noordhoff. Hiermee normaliseert de uitgever het opgroeien van kinderen zonder hun eigen vader of moeder. 

Desinformatie over meer dan twee geslachten

De genderneutralisering gaat verder. In Noordhoffboeken wordt de opdracht “werk samen met je buurman of buurvrouw” vervangen met “werk samen met je klasgenoot.” De veronderstelling is hier dat er meer dan twee geslachten zijn, wat onwetenschappelijke desinformatie is. Toch mag het leidend zijn in het schrijven van schoolboeken. 

Onder druk van D66-minister meer gender in schoolboeken

Het aanpassen van schoolboeken is al langer bezig. Gezin in Gevaar schrijft er sinds 2018 over. We onthulden hoe toenmalig Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (D66) voorgekookte onderzoeken bestelde naar educatieve materialen. De minister stuurde ook een genderideologe op de schoolboekenuitgevers af om lesmateriaal aangepast te krijgen. 

Lees ook: Betrapt: academisch rapport tegen ‘genderstereotypering’ in schoolboeken is besteld door D66-minister Van Engelshoven

Groeiende tegenwerking

Afgaand op het artikel in Naar School is deze lobby succesvol geweest. Toch ook weer niet, want de educatieve uitgevers rapporteren groeiende tegenwerking. “Alles wat wij schrijven ligt onder een vergrootglas,” aldus de directrice van uitgeverij Zwijsen. Vroeger kwamen er klachten als een lesboek sprak over roken. “Tegenwoordig gaat het bijvoorbeeld over gender en lhbtq.” 

"Heel subtiel"

De directrice van Zwijsen merkt dat een lesvoorbeeld met twee vaders “bij sommige mensen gevoelig ligt.” De oplossing is om de voorbeelden “heel subtiel” in de lesstof te zetten. Als lezer vraag je je af: worden leerlingen hier niet gemanipuleerd? Waarom niet open kaart spelen met de scholieren (en hun ouders)? Voelt men aan dat de genderideologie en het lhbt-isme niet op de brede steun kunnen rekenen op school, zoals een recent UvA-onderzoek laat zien?  

Samenleving keert zich juist van diversiteit af

De uitgevers benadrukken dat de veranderingen in de samenleving zeer snel gaan. Dat zou noodzaken meer diversiteit in de boeken te zetten. Maar beweegt de samenleving zich niet juist weg van het diversiteitsdenken? Neem het bedrijfsleven: “Ook bij Amsterdamse beursbedrijven is de taal van de diversiteit op zijn retour,” zo lezen we deze week in het Financieele Dagblad. Het aantal verwijzingen in bedrijfsjaarverslagen daalde in één jaar met 62 procent, aldus de krant.

Genderagenda voelen aan dat het weer omslaat

Genderlobbyisten klagen in de media over de toenemende kritiek op hun agenda, waarbij Gezin in Gevaar steevast de boeman is – een onbedoeld compliment dat we graag accepteren. In kerkelijke kringen krijgt hun ideologie steeds moeilijker ingang door onze acties, zo klaagt een lhbt-activist.

Lees ook: Lhbt-lobbyist: 'Door Gezin in Gevaar hangen er veel minder regenboogvlaggen'

'De' samenleving op weg naar diversiteit: een mythe

Tegelijk zien we onder jongeren een herwaardering van traditionele normen en waarden. Die uit zich in meer bekeringen en toetredingen tot de Kerk, maar ook in de opkomst van de tradwife-beweging. Op die beweging valt het nodige aan te merken (zoals we hier hebben gedaan), maar het laat ondubbelzinnig zien dat ‘de’ samenleving niet als één massa richting diversiteit en inclusie beweegt.

De wassen neus van inclusie

Tot zover over diversiteit, maar hoe zit het met inclusie? Dat is een wassen neus in genderideologische schoolboeken. In lesmateriaal wordt expliciet gezegd dat religieuze veroordelingen van zelfbevrediging onterecht zijn. Hoe inclusief is dat naar christelijke leerlingen toe? Is inclusie hier niet het codewoord voor het uitsluiten? 

Schrap die voorbeelden

Als de schoolboekenuitgevers echt zo gevoelig zijn voor maatschappelijke verandering, schrappen ze de voorbeeld met twee vaders uit hun boeken. En als zij echt voor inclusie zijn, laten ze Gezin in Gevaar meepraten over de beeldvorming in lesmateriaal.

--

Een principieel, niet een persoonlijk standpunt

Dit artikel heeft als doel het verdedigen van het huwelijk, het gezin en de moraal volgens de katholieke leer. Op geen enkele manier is het onze bedoeling personen te belasteren. Wij oefenen simpelweg onze vrijheid uit als kinderen van God (Rom. 8:21), zodat "iedere tong zou belijden tot glorie van God de Vader, dat Jezus Christus de Heer is." (Fil. 2:11).

Laatst bijgewerkt: 21 april 2026 16:55