Frans parlement verbiedt sociale media voor gebruikers jonger dan 15 jaar
Het parlement van Frankrijk. Bron afbeelding: Laurent Grassin / Flickr.
Het Franse parlement heeft onlangs (met overweldigende meerderheid) een wet aangenomen die kinderen jonger dan vijftien jaar verbiedt om accounts op sociale media aan te maken. De nieuwe wet sluit aan bij een eerdere wet die middelbare scholieren verbiedt smartphones mee naar school te nemen.
Een populair idee
Het idee om het gebruik van sociale media door tieners aan banden te leggen, geniet internationale steun. Andere landen van de Europese Unie overwegen soortgelijke wetten, evenals verschillende Amerikaanse staten. In 2024 keurde Australië de vergelijkbare Social Media Minimum Age Act, goed, die in januari 2025 van kracht werd.
Schadelijke gevolgen van sociale media voor jeugd
De afgelopen jaren is er zoveel bewijs verzameld over de schadelijke gevolgen van sociale media dat niemand nog kan doen alsof het geen probleem is. Stijgende zelfmoordcijfers onder tieners, dalende schoolprestaties en een groter gevoel van sociaal isolement hangen allemaal samen met, zo niet direct worden veroorzaakt door, sociale media. Rekening houdend met het snel toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) dreigen deze problemen nog extremer te worden.
Lees ook: Drie redenen waarom ik sociale media heb verlaten
Hoe de leeftijdsverificatie in z'n werk gaat
Volgens het National Catholic Register overweegt de Franse regering een proces van „dubbele anonimiteit“ in te voeren, dat zij met de EU deelt. Het principe is dat een „betrouwbare derde partij“ wordt aangewezen om de leeftijd te verifiëren aan de hand van diverse mogelijke bronnen. Deze derde partij zou vervolgens een „anoniem token“ uitgeven, vermoedelijk virtueel, dat vervolgens kan worden gebruikt om accounts aan te maken. De platformbeheerders zouden vermoedelijk geen toegang hebben tot de identificatiegegevens van de individuele gebruikers.
Zijn deze wetten afdwingbaar?
Hoewel de motieven achter deze nieuwe wetten prijzenswaardig zijn, is de echte test of zij daadwerkelijk kunnen worden gehandhaafd. De grote sociale-mediaplatforms zijn goed ingeburgerd en populair. Het begon in 1997 met een inmiddels ter ziele gegaan platform genaamd Six Degrees. CompuServe en America Online (AOL) bevatten al minstens een decennium daarvoor enkele elementen van sociale media. Facebook dateert uit 2004, Instagram uit 2010 en TikTok uit 2016.
Weinig succes bij regulatie
Om zijn doelstellingen te bereiken, moet een dergelijke wet twee andere hindernissen overwinnen: de multinationale ondernemingen achter de platforms en de tieners wier internetgebruik de wet tracht te reguleren. Tot nu toe hebben regeringen weinig succes geboekt bij het aanpakken van beide problemen. Hoewel de bedrijven af en toe een knipoog geven naar de bescherming van kinderen, vormen jongeren onder de achttien een enorm publiek dat de platformbeheerders niet willen verliezen.
Alles om jonge gebruikers te binden
Met enorme financiële middelen ter beschikking voor zowel marketing als juridisch advies, is het vrijwel zeker dat zij alle mogelijke methoden zullen inzetten om jonge gebruikers aan te trekken. Tegelijkertijd beschikken zij over de technische kennis om de bedoeling van de regelgeving te ondermijnen, terwijl zij net binnen de grenzen van de wet blijven.
Eindeloos vermaak
Bij het nastreven van deze doelstellingen beschikken de bedrijven over een leger van uiterst gewillige medeplichtigen: de gebruikers zelf. Deze platforms zijn een onderdeel van het dagelijks leven geworden. Velen maakten er al op zeer jonge leeftijd kennis mee via ouders, oudere broers en zussen en vrienden. Ondanks de gevaren bieden sociale media eindeloos vermaak. Het gebruiksgemak ervan geeft gebruikers onbewust het gevoel dat zij de controle hebben en daarom de gevolgen aankunnen. Tegen de tijd dat de risico’s duidelijk en onvermijdelijk worden, hebben deze platforms een sfeer van onvermijdelijkheid gekregen. Voor veel jongeren betekent het opgeven ervan dat zij een groot deel van zichzelf achterlaten.
Hoe betrouwbaar is het?
Een ander punt van zorg is de hoeveelheid informatie die de vertrouwde derde partijen zullen verzamelen en waar deze zal worden opgeslagen. Hoogstwaarschijnlijk zullen dergelijke functionarissen ofwel overheidsmedewerkers ofwel contractanten zijn. Het contact tussen hen en de tieners die zij trachten te beschermen, zal zelf online plaatsvinden.
Persoonlijke gegevens zijn kwetsbaar
Om deze medewerkers of contractanten ter verantwoording te kunnen roepen, zal het materiaal waarop hun beslissingen zijn gebaseerd ergens moeten worden opgeslagen. Niemand doet alsof die opslag zal plaatsvinden op stukken papier in afgesloten archiefkasten; de gegevens zullen worden opgeslagen op harde schijven van computers. Helaas kunnen computers worden gehackt en kan de informatie die ze bevatten door gewetenloze personen voor hun eigen doeleinden worden gebruikt.
Nobele motieven, lastige uitvoering
De Franse en Europese pogingen om het probleem van de sociale media in te dammen zijn, zoals eerder vermeld, prijzenswaardig. Het zou prachtig zijn om te kunnen melden dat deze inspanningen een doorbraak hebben betekend in deze netelige maatschappelijke kwestie. Een dergelijke algemene uitspraak vereist echter veel meer onderzoek voordat dergelijke hoop werkelijkheid kan worden. De kwestie komt neer op één enkele vraag: is een gedeeltelijke oplossing niet te verkiezen boven helemaal geen oplossing?
Dit artikel verscheen eerder op tfp.org.
Laatst bijgewerkt: 7 september 2026 13:46
