Rutger en Anja leven van één salaris – en de overheid straft hen met extra belasting

Een gezin met zes kinderen onderhouden van één salaris? Vroeger was dat heel normaal. Waarom dat tegenwoordig steeds moeilijker wordt, blijkt uit het verhaal van Rutger (40) en Anja (35) Bovendorp uit Oldebroek.

'Er zat een envelop met geld in de brievenbus'

Het echtpaar trouwde in 2010. Na de geboorte van hun eerste kind probeerde Anja nog buitenshuis te werken. Maar het voelde niet goed om haar baby bij anderen onder te brengen. Ze besloot daarom thuis te blijven om voor haar kind te zorgen. Dat had financiële gevolgen, vertelt Anja aan het Reformatorisch Dagblad. “Als er bijvoorbeeld iets duurs kapotging, konden we dat niet vervangen.” Gelukkig kregen ze hulp. “Het gebeurde dan geregeld dat er een envelop met een financiële bijdrage in de brievenbus zat. Of er hing een tas met brood aan de deur. Of we kregen goede kleding.”

Zes kinderen en één inkomen

Inmiddels hebben Rutger en Anja zes kinderen en staan ze er financieel beter voor. Maar daar brengen ze offers voor. Rutger maakt als vrachtwagenchauffeur lange werkdagen en is daardoor veel van huis. Het gezin bespaart ook geld doordat het voedsel en kleding krijgt van een plaatselijke weggeefgroep. Anja schaamt zich er niet voor om die hulp te aanvaarden. Rutger is ook dankbaar voor het kindgebonden budget en de kinderbijslag. “Zonder dat geld zou het heel lastig zijn om rond te komen.”

Lees ook: Willem-Jan werkt, Margreth zorgt voor de kinderen. De overheid straft hun keuze

Vroeger had zo'n gezin het makkelijker

Het gezin Bovendorp maakt een nuchtere indruk. Rutger en Anja nemen het leven zoals het is, in vertrouwen op Gods Voorzienigheid. Dat is een bewonderenswaardige houding. Toch dringt zich een vraag op: waarom moet een gezin als dit zo op de kleintjes letten? Veertig jaar geleden waren er genoeg vrachtwagenchauffeurs die met één salaris een groot gezin konden onderhouden, zonder afhankelijk te zijn van een weggeefgroep voor voedsel en kleding.

Overheid wil vrouwen aan het werk krijgen

Wat is er in de tussentijd veranderd? Een belangrijk deel van het antwoord ligt bij de overheid. Die heeft de afgelopen decennia besloten dat huisvrouwen niet langer thuis mogen blijven zitten. Ze staan immers “langs de zijlijn”, zoals oud-premier Jan Peter Balkenende het uitdrukte. Vrouwen moeten aan het werk. Dan worden ze “economisch zelfstandig” en zijn ze na een “eventuele scheiding” minder aangewezen op overheidssteun. Het is beleid dat gezinnen niet versterkt, maar voorsorteert op hun uiteenvallen.

Wie niet wil emanciperen, moet extra belasting betalen

De overheid beloont de arbeidsparticipatie van vrouwen met zeer lage belastingen op deeltijdswerken. Maar zij straft ook ongewenst gedrag. Gezinnen waarbij een moeder als Anja halsstarrig huisvrouw blijven, wordt meerdere fiscale kortingen ontzegd. Hierdoor betalen eenverdienende gezinnen tot wel 7,5 keer zoveel belasting dan tweeverdienende gezinnen. Deze kloof zal met de belastingplannen van kabinet-Jetten alleen maar groter worden, zo blijkt uit berekeningen.  

De nadelen van tweeverdienen

Maar wordt de samenleving eigenlijk wel beter van al dat tweeverdienen? Er kleven tal van nadelen aan. Het grotere arbeidsaanbod drukt de lonen. De productiviteitswinst blijft beperkt doordat veel vrouwen in deeltijd werken. (Alle emancipatie ten spijt willen veruit de meeste vrouwen niet 40 uur per week werken.) Gezinnen moeten voortdurend jongleren met werk, school, kinderopvang en huishouden.

Wat als dit gezin voor 'emancipatie' kiest?

Stel dat de familie Bovendorp zwicht voor de fiscale druk en de feministische propaganda. Anja zou dan haar oude beroep als schoonmaakster weer kunnen oppakken. Dan boent zij de vloer niet thuis, maar bij een ander gezin. Haar eigen kroost moet dan naar de buitenschoolse opvang. Waar weer een andere moeder op Anja’s kinderen past. Een moeder die het zo druk heeft dat ze besluit een schoonmaakster in te huren. Goh, is Anja niet…?

Schijnvooruitgang

Zo ontstaat een hele economische bedrijvigheid. Iedereen is druk aan het werk. Er worden salarissen betaald, facturen verstuurd en belastingen geheven. Terwijl Anja in wezen hetzelfde werk doet als voorheen. Alleen niet meer voor haar eigen gezin, maar voor dat van een ander. Hetzelfde geldt voor de moeder die haar kinderen opvangt. En om deze constructie draaiende te houden, pompt de overheid miljarden aan subsidies in de kinderopvang. Sinds de toeslagenaffaire weten we waar dat op kan uitlopen.

De overheid moet het gezin dienen, niet andersom

Rutger en Anja vragen niet om een luxeleven. Ze willen hun zes kinderen grootbrengen, ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid als vader en moeder. Rutger achter het stuur van zijn vrachtwagen, Anja thuis bij de kinderen. Een taakverdeling die generaties lang volkomen vanzelfsprekend was. Maar wat vroeger normaal was, wordt nu fiscaal afgestraft. De overheid heeft een belastingstelsel opgetuigd waarin ouders financieel worden gedwongen hun gezinsleven aan te passen aan de wensen van Den Haag. Het zou precies andersom moeten zijn. Niet het gezin moet zich voegen naar de overheid, maar de overheid moet het gezin dienen.

Laatst bijgewerkt: 4 november 2026 11:08