Draagmoederschap: het aangrijpende verhaal dat Rob Jetten zou moeten lezen
De realiteit van draagmoederschap is er een van trauma en het gevoel nooit echt gehoord te worden.
“We zijn onze eiceldonor, onze draagmoeder Lisa en hun gezinnen super dankbaar,” schrijven Rob Jetten en zijn partner Nico Keenan op Instagram. Zij nemen een kind via draagmoederschap. Maar zal het kind daar zélf ook dankbaar voor zijn? Een ervaringsdeskundige zet aan het denken met zijn aangrijpende levensverhaal.
Kind van een alleenstaande moeder
“Ik kwam zo’n 27 jaar geleden ter wereld als kind van een alleenstaande moeder,” schrijft Samme Kors in een essay in Trouw. Zijn moeder had tijdens een massageopleiding in de groep verteld over haar kinderwens. Een aanwezige man bood zich vervolgens aan als donor. Daar werd Samme uit geboren.
'Vanaf mijn vijfde zag ik mijn vader niet meer'
“Mijn ouders spraken af dat mijn moeder de volledige opvoeding op zich zou nemen,” aldus Samme. “De eerste paar jaar kwam mijn vader nog wel af en toe over de vloer, maar al snel verwaterde het contact. Vanaf mijn vijfde zag ik mijn vader helemaal niet meer.” Pas op zijn 22ste kreeg hij weer contact met zijn vader. Maar hun verhouding blijft moeizaam. “Hoe dichtbij laat je iemand komen die er al die jaren bewust voor koos om er niet voor je te zijn?”
'Je kunt een vader niet vervangen'
Samme vindt het moeilijk om onder woorden te brengen wat de afwezigheid van zijn vader met hem heeft gedaan. Hij wil niet ondankbaar overkomen naar zijn moeder. Hij heeft verdriet, maar daar open over zijn voelt als verraad. “Terwijl dat verdriet er wel degelijk is. Een vader vervangen, hoe hard je het ook probeert, kan helemaal niet.”
Geen vader om hem te leren scheren
Samme: “Achteraf gezien heb ik mijn hele jeugd grote behoefte gehad aan de aanwezigheid van de man in wie ik de karaktertrekken kon herkennen die ik bij mijn moeder niet terugzag.” Er was geen vader die hem leerde van zich af te slaan op het schoolplein of die hem hielp bij het scheren toen de eerste haren op zijn kin kwamen.
Zijn behoeften waren ondergeschikt aan moeders kinderwens
“In haar drang haar kinderwens waar te maken, ontnam mijn moeder me de kans op zo’n jeugd nog voor ik geboren was,” stelt Samme vast. Zijn vader werkte hieraan mee. “Het maakt me boos en verdrietig als ik eraan denk dat mijn diepste behoeften vanaf het allereerste begin niet op één hebben gestaan. Sterker: ze zijn niet eens als zodanig herkend.”
Media kiezen het perspectief van wensouders
Die herkenning mist Samme ook in het nieuws. “Wanneer het in de media over donorconceptie gaat, wordt bijna altijd het perspectief van de wensouder gekozen, in plaats van dat van het kind.” Bovendien is er amper wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de ervaringen van donorkinderen. Het is überhaupt onbekend met hoeveel zij zijn in Nederland.
Weerstand in zijn 'progressieve' omgeving
Samme spreekt zich tegenwoordig kritisch uit over donorconceptie. “Zeker in mijn progressieve bubbel, waar mensen het kiezen voor donorconceptie een dappere, geëmancipeerde keuze vinden.” Mensen bagatelliseren zijn ervaringen of betichten hem van vooringenomenheid. Zijn kritiek verstoort te zeer het wereldbeeld van de toehoorder en vindt daardoor geen weerklank.
Hoe moet het als donorkind zijn?
Wie zelf opgegroeid is met de eigen vader en moeder – gelukkig geldt dat voor de meesten van ons – kan zich ergens wel en niet voorstellen hoe het voor Samme is. Dat je vader en moeder er voor je zijn, is zo vanzelfsprekend dat je er nauwelijks bij stilstaat. Zoals een vis het water waarin hij zwemt niet opmerkt. Maar wie zelf kinderen krijgt, kan zich tegelijk wel een beetje voorstellen hoe het moet voelen als je vader er bewust niet is. Kinderen zijn volstrekt afhankelijk van je. Voor eten en drinken, maar ook voor troost en bemoediging. Dan blijf je als vader toch niet weg?
Wat als je vader kiest om weg te blijven uit jouw leven?
Het is al erg genoeg als de vader wegvalt door ziekte of een ongeluk. Maar het trauma gaat nog dieper, zo blijkt ook uit onderzoek, als vader kiest om afwezig te zijn. Het kind voelt dit aan als zijn falen. En leeft met de immer onbeantwoorde vraag: waarom wil(de) papa niet bij mij zijn? Ben ik dan te min?
Rob Jetten
Samme doet zijn verhaal in Trouw drie dagen voordat Rob Jetten aankondigt een kind te ‘krijgen’ via een draagmoeder. Dat is nog een extremere keuze dan Sammes vader en moeder maakte. Hij groeide ten minste op bij zijn biologische moeder. Bij het kind is de zwangerschap "tot stand gekomen" (dixit de D66-website) met een eiceldonor en een draagmoeder. Dat is vragen om identiteitsproblemen bij het arme kind.
Jubelstemming in de media
Jettens keuze wordt bejubeld in de media: het AD spreekt vertederend over de "roze wolk". Kritiek erop wordt verketterd als homofobie, zelfs door de zogenaamd rechtse Telegraaf. Wie het verhaal van Samme leest, weet wel beter. Een kind bewust weghouden bij zijn biologische vader en/of moeder is een vorm van emotionele kindermishandeling.
Lees ook: Rob Jetten vervult zijn kinderwens via draagmoederschap. Maar tegen welke prijs?
Kinderen als accessoires van de homoseksuele levensstijl
Jettens D66 wil deze kindermishandeling nota bene makkelijker maken. Een wetsvoorstel met deze strekking wordt dit jaar nog behandeld in de Tweede Kamer. Het plan is niet opgesteld in het belang van het kind maar richt zich vooral op de kinderwens van de ‘ouders’. Kinderen dreigen zo te worden gereduceerd tot accessoires van een (dikwijls homoseksuele) levensstijl. Maar een kind is geen voorwerp. Het is een mens met eigen rechten en behoeften. Bent u het daarmee eens? Teken dan de petitie tegen de D66-draagmoederwet.
Laatst bijgewerkt: 20 oktober 2026 16:19