Vloeken heeft een negatief effect op het brein, aldus wetenschappers.
De diepgaande impact van godslastering: hoe vloeken het brein, de emoties en de ziel beïnvloedt
Het is een merkwaardige ironie van het moderne leven dat terwijl de meeste mensen ernaar streven hun leven te verbeteren met technologie en verfijning, de taal gestaag afglijdt naar een lager niveau. Vulgair taalgebruik is tegenwoordig de norm geworden, komt steeds vaker voor onder jongeren en staat symbool voor een verschuiving naar een levensstijl die even informeel als vulgair is.
Vloeken is geen vak op school
Tragisch genoeg heeft vloeken een vaste plaats ingenomen in het vocabulaire van de massa, vooral onder jongeren. In tegenstelling tot wiskunde of geschiedenis wordt het niet onderwezen in de klas, althans niet in de traditionele zin. In plaats daarvan wordt het geabsorbeerd door osmose van leeftijdsgenoten, ouders en, het meest agressief, sociale media en Hollywood.
Wat is de concrete schade?
Hier is sprake van een grote tegenstrijdigheid: de samenleving veroordeelt het gebruik van scheldwoorden grotendeels en keurt hun grove beledigende karakter af, maar consumeert ze tegelijkertijd met een vraatzuchtige eetlust. Scheldwoorden worden gesanctioneerd en beperkt onder de vage veronderstelling dat de samenleving schade zal ondervinden als ze worden gebruikt, vooral als ze een gewoonte worden. Maar de precieze aard van deze schade – of die nu de spreker, de luisteraar of de samenleving in het algemeen treft – blijft erg vaag.
Waarom vloeken?
Vloeken wordt gedaan om stoom af te blazen. Scherpe, rauwe woorden laten de druk van woede, frustratie of zelfs uitbundige opwinding ontsnappen. Er heerst een wijdverbreide opvatting dat geen enkele andere verzameling geluiden zo efficiënt of effectief is om rauwe emoties over te brengen. In zekere zin is dit waar; scheldwoorden zijn niet zomaar willekeurige beledigingen.
Dopamine-piek
Ze hebben een emotionele impact. Taalkundigen, zoals Timothy Jay, auteur van Why We Curse, suggereren dat godslastering het limbisch systeem van de hersenen kaapt – het centrum van emoties. Wanneer een scheldwoord wordt uitgesproken, veroorzaakt dit een dopamine-piek, waardoor het zich met een vasthoudendheid in het geheugen nestelt die beleefd taalgebruik simpelweg niet kan evenaren.
Films promoten vulgariteit
Hollywood en sociale media lijken, in hun oneindige wijsheid, vastbesloten om deze vulgariteit te promoten. Ze geven voorrang aan godslastering voor drama en verwerken het in iconische filmcitaten. Scheldwoorden zijn kort, krachtig en veelzijdig – de droom van een scenarioschrijver voor een snelle karakterontwikkeling en een nog snellere schokeffect dat zeker zal worden onthouden.
Lees ook: Laten we de barbaren binnen?
Morele kaders worden ondermijnd
Sociale media en streamingplatforms zijn centrale pijlers van het moderne leven geworden, vooral voor de jongere generatie. Hoewel deze tools ogenschijnlijk zijn gemaakt om ons te vermaken en met elkaar te verbinden, zijn ze er aantoonbaar in geslaagd een besmettelijke ongezonde trend te verspreiden, waarbij online vulgariteit een van de meest schadelijke is. Deze groeiende trend tast de jonge geest aan, ondermijnt morele kaders en verzwakt de emotionele gezondheid op manieren die we nog maar net beginnen te begrijpen.
De psychologische drang om vulgair te zijn
De niet aflatende stroom van vulgaire en provocerende inhoud vertekent het beeld van wat ‘populariteit’ werkelijk inhoudt. Veel jongeren zijn gaan geloven dat ze zich brutaal moeten gedragen, hun vuile was buiten moeten hangen of schokkend moeten handelen om likes en volgers te krijgen. Daardoor raken ze steeds verder verwijderd van het ontwikkelen van echt talent of persoonlijkheid. In plaats van zich te richten op het ontwikkelen van cultuur, onderwijs of creativiteit, gaan ze meer waarde hechten aan de vluchtige aandacht die ze krijgen door te shockeren dan aan de blijvende rust van zelfrespect.
We kijken anders naar relaties
Deze online vulgariteit verandert fundamenteel hoe jongeren naar menselijke relaties kijken. Op veel platforms wordt de oppervlakkigheid van uiterlijk en aantrekkelijkheid boven deugdzaamheid, emotionele diepgang, respect en vertrouwen verheven, waardoor er wild onrealistische verwachtingen van liefde en gezelschap worden gecreëerd.
Emotionele verwarring
Veel jongeren beginnen te handelen vanuit de misvatting dat relaties alleen maar draaien om uiterlijk, plezier en opwinding, in plaats van om begrip, deugdzaamheid, geduld of verantwoordelijkheid. Het onvermijdelijke resultaat is een landschap van onstabiele relaties en emotionele verwarring, wat bijdraagt aan het uiteenvallen van gezinnen en hogere echtscheidingscijfers.
Lees ook: Zwitser de cel in voor genderkritiek – de schaduwzijde van een bindend referendum
Vulgariteit wint het van verdieping
De algoritmen die ons digitale leven beheersen, verergeren de situatie alleen maar. Omdat platforms zijn ontworpen om berichten te promoten die sterke reacties uitlokken, verspreidt vulgaire inhoud zich veel sneller dan zinvolle discussies. Dit creëert een perverse structuur van prikkels waarin makers steeds provocerender materiaal plaatsen om relevant te blijven.
Minder zelfbeheersing
Hoe meer jongeren deze inhoud consumeren, hoe meer ze verlangen naar dat specifieke soort opwinding, waardoor ze uiteindelijk hun smaak voor de door God gegeven schoonheid van het normale leven verliezen. Na verloop van tijd ervaren ze verminderde concentratie, verminderde motivatie en slechte emotionele controle.
Innerlijke discipline
Oude wijsheid, met name binnen de katholieke traditie, benadrukt al lang het belang van zuivere, respectvolle taal als weerspiegeling van iemands innerlijke waarden. Religieuze leerstellingen moedigen ons aan om taal te gebruiken die inspireert, troost en opbeurt in plaats van degradeert. Wanneer we weloverwogen en terughoudend spreken, weerspiegelt dat innerlijke discipline en kracht.
Respectvol taalgebruik voedt de ziel
Het kiezen van respectvolle taal is niet alleen een kwestie van manieren; het is een manier om zowel de ziel als de samenleving waarin ze leeft te voeden. Vanuit psychologisch perspectief kan gewoontegetrouw vloeken een diepe invloed hebben op ons emotionele en cognitieve landschap. Vloeken is onlosmakelijk verbonden met de uitdrukking van intense emoties zoals woede of stress.
Cognitieve psychologie
Wanneer deze explosieve woorden de norm worden in ons vocabulaire, versterken ze negatieve emotionele patronen en verzwakken ze ons vermogen om op een elegante manier met stress om te gaan. Onderzoek in de cognitieve psychologie wijst uit dat frequente blootstelling aan grof taalgebruik iemands emotionele zelfregulering en zelfrespect kan verminderen.
Sterkere neiging tot onbeheerste reactie
Gewoontegetrouw vloeken creëert cognitieve sleur die de ontwikkeling van adaptieve copingstrategieën belemmert en onze algehele geestelijke gezondheid beïnvloedt. Studies tonen aan dat vloeken hersengebieden activeert die verband houden met emotie en impulsiviteit, zoals de amygdala en het limbisch systeem. Na verloop van tijd versterkt het herhaaldelijk activeren van deze neurale paden onze neiging tot onbeheerste, snelle en ongefilterde emotionele reacties, terwijl het onze vermogens voor zelfbeheersing en doordachte regulering vermindert.
Negatieve reflexen in constructieve taal veranderen
Het veranderen van spraakgewoonten die in onze psyche zijn gegrift, lijkt misschien een enorme opgave, maar het is heel goed mogelijk met zelfbewustzijn en vastberadenheid. Onze woordkeuze heeft een grote invloed op ons geestelijk welzijn en onze relaties. Door zelfreflectie te beoefenen, kunnen we triggers identificeren en negatieve verbale reflexen vervangen door constructieve taal.
Zelfbeheersing kweken
Door het gezelschap te zoeken van ondersteunende personen die positief communiceren, kunnen deze veranderingen verder worden versterkt. Het doel is niet om sterke emoties chirurgisch te verwijderen, maar om ze uit te drukken op een manier die zelfbeheersing, mentale helderheid en emotionele veerkracht bevordert.
Grof taalgebruik versnelt ondeugd
Inzicht in de diepgaande effecten van grof taalgebruik op de mentale, emotionele en spirituele gezondheid is essentieel voor persoonlijke groei. Vulgair taalgebruik, dat wordt gebruikt om diepe emoties uit te drukken, versterkt negatieve denkpatronen, verhoogt stress en verstoort de interpersoonlijke harmonie. Kortom, grof taalgebruik versnelt ondeugd.
Compassievolle relaties
De reis naar een gezondere manier van communiceren begint met zelfbewustzijn en een toewijding aan het beoefenen van deugdzaamheid. De kracht van doordachte taal moet worden omarmd door zelfbewustzijn, het verkennen van alternatieve uitdrukkingen en het bevorderen van respectvolle interacties. Door dit te doen, kan een belangrijke stap worden gezet om niet alleen de mentale gezondheid te verbeteren, maar ook bij te dragen aan meer compassievolle en begripvolle relaties.
Dit artikel verscheen eerder op tfp.org.
Laatst bijgewerkt: 26 januari 2026 15:01