Het rente-op-rente-effect beloont deugden als geduld en spaarzaamheid. Daar zet de nieuwe box 3-belasting een streep door.
Waarom ik moreel bezwaard ben tegen de nieuwe box 3-belasting
De Tweede Kamer heeft de nieuwe box 3-belasting aangenomen. Voortaan wordt de ongerealiseerde winst van vermogen belast. Dat is niet alleen slecht nieuws voor de belegger, maar ook voor de beschaving in Nederland.
Je staat op 0, maar mag wel 13.752 euro aan de fiscus afdragen
De vermogensaanwasbelasting die nu ingevoerd wordt, kent eigenlijk alleen maar nadelen. Het brengt de belegger in onzekerheid: wie bijvoorbeeld door een piek in de zilverprijs in december 40.000 euro wint, maar door een daling in januari datzelfde bedrag weer verliest, staat in februari op 0 maar mag dan bij de belastingaangifte wel 13.752 euro aftikken. Wie dat niet kan betalen, komt flink in de problemen, zo laat een Deens voorbeeld zien.
Doodsteek voor rente-op-rente-effect
Wat beleggers misschien nog wel het meest steekt, is dat de nieuwe belasting een einde maakt aan het rente-op-rente-effect. Daarbij ontvang je rente over je oorspronkelijke inleg, maar ook over eerder ontvangen rente, waardoor je vermogen steeds sneller groeit. Een 30-jarige die in 2026 10.000 euro apart zet, heeft op zijn zestigste een mooi bedrag van ongeveer 100.000 euro. Voorheen knabbelden de 'oude' box 3-belasting wel iets van dat geld af, net als de inflatie. Toch had de dertiger perspectief op een welvaart waarmee hij de kinderen schuldloos kan laten afstuderen.
Meer dan de helft gaat naar de Belastingdienst
Dat wordt nu anders. Gerekend met een gemiddelde rente van 8 procent, moet de belegger belasting afdragen als zijn vermogen de 25.000 euro overschrijdt. 36 procent van zijn winst (boven de vrijstellingsdrempel van 1.800 euro) gaat dan naar de fiscus. Met inflatie en beheerkosten erbij blijft er weinig over. Het rente-op-rente-effect komt niet of slechts met grote uitstel op gang. De 30-jarige heeft in het nieuwe stelsel op zijn zestigste niet 100.000 maar 44.726 euro. Meer dan de helft heeft hij tussentijds moeten afdragen aan de fiscus. Een doorrekening van Cultuur onder Vuur wijst zelfs op 75 procent netto afdracht.
Linkse beeldvorming speelt mee
Hiermee ontmoedigt de overheid het beleggen. Daarbij speelt de perceptie mee, vooral bij linkse politici, dat investeren iets is voor snelle jongens en huisjesmelkers. Maar sinds de inflatie ons spaargeld is gaan opeten, is de gewone burger aan het investeren geslagen. Beleggen is nu iets voor de verpleegster, de docent en de keukenboer. Zij stellen daarmee hun financiële toekomst veilig, in de (terechte) verwachting dat de overheid over dertig jaar de AOW zo heeft uitgekleed dat je wel eigen geld moet aanspreken.
Beleggen kweekt deugdzaamheid
De nieuwe box 3-belasting benadeelt de beleggende burger op financieel, maar ook op moreel vlak. Het beleggen in gespreide aandelen is een constante oefening in zelfbeheersing. Je leert om geen emotionele beslissingen te nemen als de markt daalt of stijgt. Je wordt beloond voor geduld. Je wordt gestraft voor overmoed (door geld te steken in hypes) en hebzucht (door te snel te verkopen). Onderzoek na onderzoek laat zien dat de belegger wint die kalm blijft en gestaag inlegt. Beleggen, goed gedaan, kweekt deugdzaamheid.
Rusteloze onmatigheid
Die deugdzaamheid mist in de moderne samenleving. In onze economie overheerst wat de Amerikaanse publicist John Horvat II “frenetic intemperance” noemt: de rusteloze onmatigheid. De vastheid en kalmte van de belegger is hier een tegengif, vooral als hij de verworven deugden ook gebruikt om zich niet gek te laten maken in pensioen- en woningzaken. Een burgerij die zich zo opstelt, schept een samenleving met orde, stabiliteit en (echte) duurzaamheid.
Beleggen leert vooruitkijken
Het rente-op-rente-effect heeft als bijkomend voordeel dat het de belegger oriënteert op de lange termijn. In dat verre toekomstbeeld komen bij de meeste mensen kinderen en kleinkinderen voor. Beleggen draagt bij aan een gezinscultuur. Hoe mooi is het als je als dertiger nu 10.000 euro opzij kunt leggen, zodat je kind dertig jaar later het opstapje krijgt om een huis te kopen? Of zodat je over vijftig of zestig jaar een erfenis van misschien wel een miljoen euro kunt nalaten aan je kleinkinderen? Al bemoeilijkt de overheid dit al door belastingen op erfenissen en schenkingen.
Schaf box 3-belasting geheel af
De nieuwe box 3-belasting heeft als enig voordeel dat de overheid een (verhoudingsgewijs) klein begrotingsgat kan dichten. Diezelfde overheid zal op den duur een forse rekening betalen, doordat zij burgers financieel afhankelijk maakt. Immers de weg naar financiële onafhankelijkheid wordt nu geblokkeerd door de draconische belasting van 36 procent. Hopelijk klaagt iemand de Staat snel aan voor deze diefstal en veegt de Hoge Raad – of het Europees Hof – de box 3-taks van tafel. Laat Nederland dan het voorbeeld van Zwitserland volgen: de vermogensbelasting is daar 0 procent.
Dit artikel verscheen eerder op cultuurondervuur.nl
Teken daarom vandaag nog de petitie aan de premier: "Stop het fiscaal straffen van het kostwinnersgezin!"
De fiscale discriminatie van kostwinnersgezinnen is een probleem dat u welbekend is. Als gevolg daarvan betalen kostwinnersgezinnen bij hetzelfde totale inkomen ruim zevenmaal zoveel belasting als tweeverdienersgezinnen. Bovendien lopen zij ook nog eens tal van toeslagen mis, waarvan andere gezinnen wel profiteren. Dit onrecht is onverdedigbaar. Daarom vraag ik u beleefd maar dringend om alles te doen wat in uw vermogen ligt om aan dit onrecht een einde te maken.
Laatst bijgewerkt: 31 maart 2026 09:34