Waarom een goed kapsel ertoe doet
Niet alleen kleren, ook de haren maken de man.
“Het habijt maakt de monnik niet”, maar het helpt beslist. Dat geldt voor het uniform van een soldaat, de soutane van een priester en het schooluniform.
De invloed van kleding op de ziel
Geen van deze kledingstukken maakt de drager tot wie hij is. Toch beïnvloeden ze de manier waarop iemand denkt en handelt. Bovendien maken ze hem herkenbaar voor de buitenwereld. De mens bestaat immers uit lichaam en ziel, die elkaar wederzijds beïnvloeden. Daarom heeft ook de kleding die iemand draagt invloed op zijn ziel, ten goede of ten kwade. Hetzelfde geldt voor iets wat de meeste mannen iedere dag dragen: hun haardos. Of het haar nu keurig geknipt is of slordig en verwilderd, het kapsel zegt veel over wie iemand is. Ook vroeger werd uiterlijke verzorging als weerspiegeling van de ziel beschouwd.
Het kapsel als dagelijks uniform
Waarom? Hoewel men iemand niet uitsluitend op zijn kapsel kan beoordelen, geeft het wel inzicht in zijn manier van denken en zich gedragen. Het kapsel weerspiegelt een mentaliteit en een kijk op het leven. Het laat zien dat iemand bereid is deze mentaliteit openlijk te tonen. Zoals Onze Lieve Heer zei: “Aan hun vruchten zult gij ze kennen.” (Matteüs 7,16). Het kapsel is een van de vruchten waardoor iemand laat zien hoe hij denkt. Daarmee raakt de kwestie aan de verhouding tussen lichaam en ziel.
Het kapsel maakt het verschil
Misschien laat dit zich het beste aantonen door twee tegenstellingen te vergelijken. Neem bijvoorbeeld de onderstaande foto. Hierop staan mariniers. Het leger hecht grote waarde aan een professionele uitstraling van zijn militairen. Hun uniform is essentieel voor hun verzorgde, professionele voorkomen. Bij dat uniform hoort ook een voorgeschreven militair kapsel. De voorschriften voor het kapsel zijn zo belangrijk dat een van de eerste dingen die een rekruut bij zijn indiensttreding doet, een bezoek aan de kapper is. Een van de redenen daarvoor is dat het kapsel hem leert “nauwkeurig op kleine details te letten en bevelen zonder aarzeling op te volgen”. Ook bij andere uniformdragers speelt de uiterlijke presentatie een belangrijke rol.
Leden van het Korps Mariniers in ceremonieel tenue. Bron afbeelding: Wikimedia Commons.
Discipline, ernst en eensgezindheid
Het kapsel van de soldaat vormt een aanvulling op zijn uniform en geeft hem een sterke uitstraling van stipte professionaliteit, ernst en eensgezindheid. De foto wekt de indruk dat deze mannen weten wie ze zijn, wat ze doen en waarom ze voor hun idealen strijden. Zij geloven dat de mens is geschapen voor iets wat boven hemzelf uitstijgt. Daarom zijn ze bereid hun uiterlijk te veranderen om voor hun idealen te vechten. Stelt u zich nu eens voor dat de mannen op de bovenstaande foto haar tot op hun schouders hadden. Dat zou het einde van de mariniers betekenen.
En buiten het leger?
Heeft een kapsel ook buiten het leger betekenis? De volgende foto toont een mentaliteit die haaks staat op die van de militairen. Dit is een voorbeeld van een “Mohawk-kapsel”, oftewel een hanenkam. Dit kapsel bestaat in tal van varianten en komt in de samenleving steeds vaker voor. Het suggereert dat de drager in opstand komt tegen de samenleving en haar orde. De persoon bepaalt zelf wat wel en niet aanvaardbaar is. Het doel is te choqueren en op te vallen door de lelijkheid en de ruwe uitstraling van het kapsel.
Wat is er gebeurd?
Dit kapsel ontkent het feit dat de drager uit lichaam en ziel bestaat. Het lijkt te verkondigen dat een hogere, objectieve orde van het goede, ware en schone niet bestaat en dat daarom “God niet bestaat!” Ieder mens is zijn eigen god, en elk gezag en elke gewoonte die tegen zijn wil ingaan, moeten worden verworpen. Dit kapsel is lelijk en wanordelijk. Het kent geen hoger doel en mist de stipte professionaliteit die we bij de mariniers zagen. Het is sterk op het eigen ik gericht.
De vruchten van een samenleving zonder orde
De vergelijking van de twee kapsels weerspiegelt een samenleving in crisis. In het boek De terugkeer naar orde legt auteur John Horvat II uit dat de samenleving ten onder gaat door jachtige levenswijzen, het uiteenvallen van het gezin en het loslaten van God en Zijn wet. Dit verval wordt zichtbaar in de sfeer van onze leefomgeving, in gewoonten en in de manier waarop mensen zich presenteren. Horvat beschrijft daarmee de geestelijke wortels van de moderne crisis.
Het herstel van de christelijke orde
Horvat pleit voor “een terugkeer naar die door God gegeven instellingen en beginselen die de samenleving op natuurlijke wijze ordenen en haar weer in evenwicht brengen. Dit veronderstelt de beoefening van de kardinale deugden en een grote liefde voor God.” De ordening van de ziel zal vanzelf leiden tot de ordening van het lichaam. Het resultaat van dit herstel zal dus een orde zijn die in alles tot uitdrukking komt, zelfs in kapsels. In die zin doet een kapsel ertoe. En hoe zit het met uw kapsel? Weerspiegelt het wie u bent? Zoals Onze Lieve Heer zei: “Aan hun vruchten zult gij ze kennen.” Het kapsel is een van de vruchten van iemands gedachten.
Dit verscheen eerder op tfp.org.
Laatst bijgewerkt: 2 november 2026 16:25
