De toeslagenaffaire: wie voedt de kinderen op, ouders of overheid?

januari 8, 2021 Redactie

De toeslagenaffaire zet kabinet-Rutte III op losse schroeven. Grove fouten zijn gemaakt door bewindslieden, topambtenaren en bovenal de Tweede Kamer. Maar de jacht op schuldigen moet niet het zicht ontnemen op de principiële vraag: is het wenselijk dat de overheid met een stelsel van toeslagen de opvoeding aan ouders onttrekt?

Stempel van fraudeur

Jarenlang heeft de Belastingdienst het stempel van fraudeur gezet op ouders die teveel kinderopvangtoeslag ontvingen. De terugvordering van de toeslag over meerdere jaren liep al snel in de duizenden, soms tienduizenden euro’s. Bedragen die een gemiddeld gezin niet op de spaarrekening heeft staan. Een deel van de gezinnen is daardoor ernstig in de financiële problemen gekomen. Met alle gevolgen van dien: echtscheiding, suïcide, depressie en faillissement.

Beklaagdenbankje

De volle omvang van dit schandaal kwam aan het licht door de volhardende inzet van enkele journalisten, advocaten en Tweede Kamerleden als Pieter Omtzigt (CDA). Daarop heeft de Tweede Kamer een onderzoekscommissie ingesteld. Topambtenaren en (voormalig) bewindslieden werden in het beklaagdenbankje gezet. De teneur van de verhoren en de mediaverslaggeving was dat ze volkomen harteloos waren geweest, blind voor het lijden van weerloze gezinnen.

Kamer vroeg er zelf om

Daarbij wordt uit het oog verloren dat het toch echt de Tweede Kamer zélf is geweest die heeft aangedrongen op het toeslagenstelsel. Ook op de uitvoering door de Belastingdienst. Een slecht idee, zo waarschuwde de Algemene Rekenkamer, want de fiscus werkt met het achteraf innen of uitkeren van geld. De Tweede Kamer zette nochtans door, notabene op aandringen van dezelfde Pieter Omtzigt. Ouders zouden voortaan iedere maand een voorschot krijgen. Geregeld bleek dat achteraf onjuist te zijn, met torenhoge terugvorderingen tot gevolg.

Zelfreflectie ontbreekt

Een coulante houding bij de terugvorderingen werd door de Tweede Kamer onmogelijk gemaakt, nadat in 2013 bleek dat Bulgaren op grote schaal fraude pleegden met zorg- en huurtoeslagen. Fraudebestrijding werd de hoogste prioriteit. Ook hier heeft de Algemene Rekenkamer gewaarschuwd. Ook hier legde de Tweede Kamer dat naast zich neer. Hetzelfde gebeurt bij de parlementaire commissie van 2020. Het ontbreekt aan kritische zelfreflectie bij de Kamer, die de uitvoerders van haar eigen wetgeving tot zondebokken maakt.

Bewindslieden

Even weinig zelfreflectie vinden we bij de bewindslieden van de kabinetten-Rutte II en III. Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken van 2012 tot 2017, wil gewoon door als leider van een partij die zegt op te komen voor minima – precies de bevolkingslaag waartoe veel gedupeerden van de toeslagenaffaire behoren. Premier Mark Rutte laat het allemaal op karakteristieke wijze langs zich heen glijden. Het gebrek aan verantwoordelijkheid is zo schrijnend dat de roep aanzwelt om Rutte III te laten opstappen.

Belangrijkste les

Maar zo kort voor de verkiezingen van maart opstappen is puur symbolisch. Dan blijft de belangrijkste les van de toeslagenaffaire ongeleerd. Die les is dat de overheid geen geld moet geven aan de ouders om kinderen aan hun zorg te onttrekken. Het toeslagenstelsel is bedoeld om moeders de arbeidsmarkt op te krijgen. De opvoeding van kinderen wordt overgeheveld van ouders naar de kinderopvang, waar de staat strikte controle uitoefent. Anders dan moeder doet de kinderdagverblijfwerkster dat niet kosteloos en zeker niet met dezelfde liefde. Dat is niet bevorderlijk voor het kind.

Communisme

Absurd wordt het al helemaal als je je bedenkt dat veel kinderdagverblijfwerksters zelf kinderen hebben. Die moeten dan ook naar de – met toeslag betaalde – opvang, zodat moeder op andermans kinderen kan passen. Zo past niemand op zijn eigen kinderen en moet iedereen betalen. Aan de overheid die steeds meer bepaalt wat kinderen op school en op de opvang moeten leren. Voor deze nieuwe maatschappij, waar het toeslagenstelsel ons naartoe moet leiden, bestaat slechts één woord: communisme.  

Gezin in Gevaar zet zich met 0 euro subsidie 100% in voor de verdediging van kind en gezin. Help mee met een gift!